Jazz na gitarze

Jazz to akordy septymowe zamiast prostych trójdźwięków, kołyszący swing i solówki, które podążają za zmianami akordów. Poniżej znajdziesz akordy, skalę, techniki i akompaniament do posłuchania i ćwiczenia.

lata 10.80–240 BPMakordy septymoweswing

Czym jest jazz

Jazz narodził się w Nowym Orleanie na początku XX wieku i w ciągu stu lat przeszedł drogę od orkiestr tanecznych do złożonej muzyki improwizowanej. Gitara najpierw trzymała rytm, a potem stała się pełnoprawnym instrumentem solowym.

Gitara jazzowa ma trzy role: akompaniament (krótkie akordy w rytmie), melodię i improwizację. Zamiast trójdźwięków gra się akordy septymowe, rytm swinguje, a solówkę buduje się tak, żeby dźwięki bieżącego akordu wypadały na mocne części taktu.

Typowe akordy

Główny przebieg jazzu to II–V–I: Dm7, G7, Cmaj7 w C-dur. Poniżej obrót Cmaj7, Am7, Dm7, G7, który wraca na początek. Posłuchaj, o ile miękcej i cieplej brzmią akordy septymowe niż zwykłe C, Am, Dm i G.

Cmaj7 – Am7 – Dm7 – G7

Skala do solówki

Wszystkie akordy tego przebiegu pochodzą z C-dur, więc podstawą solówki jest skala durowa. Poniżej pokazano ją od 8. progu; solówka na tej stronie korzysta z tych samych dźwięków trochę niżej na gryfie.

Techniki

Akordy septymowe

Do trójdźwięku dodaje się siódmy stopień: H w Cmaj7, F w G7. Brzmienie staje się pełniejsze. Dotknij Cmaj7 i porównaj go ze zwykłym C-dur.

Swing

Ósemki gra się nierówno: pierwsza dłuższa, druga krótsza, jak w triolach „TAA-da”. Rytm poniżej swinguje - posłuchaj, jak akordy wypadają na raz i na „i” po dwóch.

Dźwięki akordu

Dobra jazzowa solówka trzyma się akordów: ich dźwięki wypadają na mocne części taktu, najczęściej tercja i septyma. W G7 to H i F. Dotknij akordu i spróbuj zaśpiewać te dwa dźwięki.

Akompaniament w stylu jazzu

Cztery takty: Cmaj7, Am7, Dm7, G7. Każdy akord brzmi dwa razy - na raz i krótko na „i” po dwóch. Bas kroczy ćwierćnutami, a perkusja gra swing na ride.

Solówka w stylu jazzu

Nad Dm7 arpeggio D, F, A, C; nad G7 zejście z chromatycznym Fis; na końcu rozwiązanie na E i C nad Cmaj7. Graj ze swingiem i bez pośpiechu.

Riff otworzy się jako szkic: zmieniaj nuty, tempo i ścieżki, jak chcesz.

Otwórz w Riffonic

Czego posłuchać

Posłuchaj tych nagrań i zwróć uwagę na to, co opisano obok każdego z nich.

Miles Davis - „So What”. Tylko dwa akordy i skala dorycka: prosta harmonia daje solistom dużo swobody. Posłuchaj, jak budują frazy na jednej skali.
Wes Montgomery - „Four on Six”. Melodia i solówka oktawami grane kciukiem - charakterystyczne ciepłe brzmienie gitary jazzowej.
Django Reinhardt - „Minor Swing”. Jazz cygański: gitary rytmiczne grają „la pompe”, ostre akcentowane uderzenie na każdą ćwierćnutę, a gitara solowa szybuje ponad nimi.

Wszystkie riffy i solówki na tej stronie to oryginalne ćwiczenia w stylu gatunku, a nie nuty cudzych piosenek.

Częste pytania

Od czego zacząć grę jazzu na gitarze?

Od akordów septymowych i przebiegu II–V–I w jednej–dwóch tonacjach. Graj je ze swingiem do metronomu i równolegle słuchaj nagrań jazzowych: języka jazzu uczy się ze słuchu.

Czym jest II–V–I?

Przebiegiem przez drugi, piąty i pierwszy stopień tonacji. W C-dur to Dm7, G7 i Cmaj7. Występuje w ogromnej liczbie standardów, dlatego uczy się go najpierw.

Jaką skalę grać w jazzie?

Zacznij od skali durowej i arpeggiów akordów. Ważniejsze od skali jest to, jakie dźwięki wypadają na mocne części taktu: celuj w dźwięki bieżącego akordu, zwłaszcza w tercję i septymę.